TRI DUC ENGLISH
Tư duy vượt qua dịch nghĩa khi học từ vựng tiếng Anh
Trong quá trình học tiếng Anh, nhiều người học có xu hướng tra từ điển chỉ để tìm xem một từ tiếng Anh tương đương với từ nào trong tiếng Việt. Cách tiếp cận này tuy thuận tiện nhưng thường chỉ giúp người học nắm được nghĩa bề mặt, chưa phản ánh đầy đủ cách sử dụng và sắc thái ý nghĩa của từ trong thực tế.
Việc sử dụng từ điển Anh–Anh giúp người học tiếp cận trực tiếp với định nghĩa bằng chính ngôn ngữ đích. Thay vì dịch nghĩa, người học được dẫn dắt để hiểu cách người bản ngữ khái niệm hóa một từ, bao gồm ngữ cảnh sử dụng, mức độ trang trọng và hàm ý giao tiếp.
Lấy từ polite làm ví dụ. Nếu chỉ tra từ điển Anh–Việt, người học thường hiểu polite đơn giản là “lịch sự”. Tuy nhiên, từ điển Oxford cho thấy từ này mang nhiều lớp nghĩa khác nhau.
Ở mức độ cơ bản (A2), polite được định nghĩa là “có hoặc thể hiện phép lịch sự và sự tôn trọng cảm xúc của người khác”. Nghĩa này nhấn mạnh sự lịch sự xuất phát từ thái độ và ý định chân thành.
Ở mức độ cao hơn (B2), polite còn mang nghĩa “đúng mực về mặt xã hội nhưng không phải lúc nào cũng chân thành”. Trong trường hợp này, hành vi lịch sự có thể chỉ mang tính hình thức, nhằm đáp ứng chuẩn mực xã hội hơn là phản ánh cảm xúc thực sự.
Sự phân biệt tinh tế này khó có thể nhận ra nếu người học chỉ dựa vào bản dịch sang tiếng Việt. Tuy nhiên, nó lại đặc biệt quan trọng trong việc đọc hiểu văn bản học thuật, phân tích thái độ người nói và sử dụng từ vựng chính xác trong các bài thi như IELTS.
Do đó, tra từ điển Anh–Anh không chỉ giúp người học biết “từ này nghĩa là gì”, mà còn giúp họ hiểu “từ này được dùng như thế nào và trong hoàn cảnh nào”. Đây chính là bước chuyển quan trọng từ việc dịch ngôn ngữ sang tư duy bằng ngôn ngữ – nền tảng để sử dụng tiếng Anh một cách tự nhiên và hiệu quả.